Kalın Bağırsak Kanseri
Dünyada görülen kanser türlerinin 3. Sırada kalın bağırsak kanseri bulunmaktadır. Kanserle mücadelenin en önemli unsuru kanserden korunmaktır. Kanserden birincil korunmada, kanserin altında yatan genetik, biyolojik ve çevresel faktörlerin saptanması gereklidir. Kansere dönüşme riski olan anormal oluşumların ( adenoma veya polip ) çıkarılması, birincil koruma olarak etkili olur. Alınan besinlerin, kalın bağırsak kanserinin gelişmesinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Daha önce polip geçirmiş olmak, iltihabi bağırsak hastalıkları, ülseratif kolit, şeker hastalığı, şişmanlık, sigara alkol, radyasyon maruziyeti, liften fakir yağdan zengin beslenmek, yüksek miktarda işlenmiş veya işlenmemiş et tüketmek kalın bağırsak ve rektum kanserini artırmaktadır.
İshal ve kabızlık gibi dışkı kıvamında bir değişiklik olması, son aylarda bağırsak alışkanlıklarında bozulma olması, makattan kan gelmesi veya dışkıda kan görülmesi, gaz veya kramp gibi kalıcı karın ağrılarının gelişmesi, bağırsakların dolu olması hissi olması, dışkılamadan sonra tekrar kısa sürede dışkılama isteğinin olması, halsizlik ve yorgunluk, açıklamayan kilo kaybı, demir eksikliği kansızlığı ( anemi ) gibi bulgularda endoskopik tetkikler yapılmalıdır. Hastalığın tanısı kolonoskopi ile alınan biyopsinin incelenmesi ile konur. Evrelemesi için PET/BT, bilgisayarlı tomografi veya MRG gibi ileri radyolojik yöntemlerden yararlanır.
Yüksek miktarda hayvansal yağ alımı, hayvansal yağın kırmızı etle tüketiminden uzak durulması gerekmektedir. Salam, sosis, sucuk gibi yağlı ve işlenmiş et ürünlerini düzenli tüketilmesi kanser riskini arttırır. Bunun için haftada 150- 200 gramı geçmeyecek şekilde yağı az kırmızı et tüketilmelidir. Et tercihi balık olmalıdır. Kırmızı et pişirilmesi esnasında kanserojenler oluşur. İyi pişirilmiş, mangalda pişirilmiş ve kızartılmış ette kansere neden olan maddeler daha fazla oluşur. Etin daha ince kesilerek az pişirilmesi, buğulama veya haşlama gibi yöntemlerin tercih edilmesi kanser riskini azaltır. Günde 300 gram kırmızı et tüketimi, 4 haftalık kısa sürede kalın bağırsak rektum hücrelerinin genetik yapılarına hasar verecek toksik maddelerin ve değişikliklerin oluşmasına neden olmaktadır. Günde 40 gram bütürat içeren lifli desteklerin verilmesi ile bu riski engellenebilmektedir. Turpgiller içinde lahana, bürüksel lahanası, brokoli ve karnabahar gibi sebzeler vardır. Turpgillerden zengin beslenenlerde kalın bağırsak kanseri riski azalmaktadır. Zerdeçal, içerdiği anti kanser kurkumin bileşiği ile polip oluşumunu ve kalın bağırsak kanseri riskini azaltabilir. Günde 1-2 tatlı kaşığı zerdeçal kökü tozu bir yumurta sarısı ile karıştırılıp tüketilmelidir. Omega-3 yağ asitleri, özellikle keten tohumu, günde 2 tatlı kaşığı keten tohumu yağı yemeklerle tüketilebilir. Kırmızı soğanda bulunan kuersetin kanserden korunmada, üzüm kabuğu resveratrol, üzüm çekirdeği proantosiyanidin isimli anti kanser bileşenlerden zengin olup, günde bir avuç çekirdekleriyle birlikte üzüm tüketilebilir. Domates, yapısal olarak beta karotene benzeyen, ondan daha kuvvetli anti oksidan olan likopen içerir. Çok sayıda çalışmada domates tüketiminin başta kalın bağırsak kanseri olmak üzere çeşitli kanserlere karşı koruyucu olduğu gösterilmiştir. Bira içilmesi ve rektum kanseri arasında kuvvetli ilişki bulunmaktadır. Birada bulunan nitrözamin cinsi kanserojen maddelerin buna neden olduğu düşünülmektedir. Her hangi bir alkol çeşidinin düzenli tüketilmesi hem rektum, hem de kalın bağırsak kanser riski artar. Alkolün hücrelerin genetik şifresi DNA’ya verdiği hasar B vitamin olan folik asit tarafından azaltılır. Alkolü bırakamayanlara, kanser riskini azaltması için folik asit desteği önerilmektedir. Kahve içilmesi ile kalın bağırsak kanseri riskinde azalma olduğuna dair görüşler bulunmakta, bu durum kahvenin safra aside maddelerinin bağırsaktaki seviyesini azaltmasına bağlanmaktadır. Tuz tüketimi azaltılmalıdır. Şeker tüketiminin yoğun olması, işlenmiş karbonhidrat, beyaz unlu gıdalar, şeker, früktoz içeren gıdaların azaltılması önerilmektedir.
Düzenli egzersiz yapılması kalın bağırsak ve rektum kanserine karşı koruyucudur. Sigara içenler de gerek polip gerekse kalın bağırsak kanseri riskinin belirgin artması nedeniyle sigara bırakılmalıdır. Şişman erkeklerde kalın bağırsak ve rektum kanseri artmıştır. Şişman kadınlarda erkeklerdeki gibi yüksek risk olmasa da bir miktar artmıştır.
Folik Asit, Selenyum, Melatonin, Kalsiyum, E Vitamin, C Vitamin, D Vitamin, Glutatyon, Balık Yağı, Beta Karoten, Koenzim Q10.
Ascophyllum Nodosum - Kahverengi Deniz Yosunu, Yeşil Çay, Siyah Çay, Zerdeçal, Yapışkan Andız Otu, Isırgan, Üzüm Çekirdeği, Greyfurt.