İshal (Diyare)
Akut ishaller genellikle mikrobik kaynaklıdır. 15 günden az süren ishaller akut ishal, 15 günden uzun süren ishaller kronik( müzmin) ishal olarak tanımlanır. Shigella, Salmonella, Escherichia, Campylobacter gibi bakteriler ishale neden olur. Entamoeba, Giardia gibi parazitler mantarlar da ishal sebebidir. Besin zehirlenmeleri, konserve kaynaklı zehirlenmeler, antibiyotik kullanımı, idrar söktürücü ilaç kullanımı, ışın tedavisi (radyoterapi) gibi durumlarda akut ishal görülür. Arsenik, kurşun gibi ağır metal zehirlenmelerin de de ishale rastlanır. Mikrobik nedenler dışında mide ve barsak kanamaları, kolit, apandisitte akut ishal görülebilir. Kronik ishal nedenleri ise bağırsak tümörleri, guatr, şeker hastalığı, ülseratif kolit, crohn hastalığı, bağırsak veremi, besin alerjileri, bağırsakta parazit varlığı, kanser ilaçları kullanımı ve emilim bozuklukları gibi hastalıklardır. Hastanede yatanlarda gelişen ishallerde clostridium bakterisi sıklıkla etkendir. Kalabalık yaşam, hijyen eksikliği, su ve gıdaların kirlenmesi de ishal nedeni olabilir.
Bulantı, kusma, kramplar tarzında karın ağrısı şikâyetleri, günde 3-4 kereden fazla ve sulu dışkılama. Mikrobik ishaller en fazla 2 hafta devam eder. Kronikleşen ishallerde altta yatan başka bir hastalık araştırılmalıdır. Sıvı ve mineral kaybına bağlı olarak tansiyon düşmesi, baş dönmesi, göz kararması, çarpıntı, dalgınlık, uykuya eğilim, ağız kuruluğu, susuzluk hissi, ateş olabilir. Mikroskobik dışkı incelemesinde iltihap hücre artışı ve parazitlere, kistlere rastlanır. Kan varsa dizanteri düşünülür. Kan tahlili yapılarak iltihap hücrelerinin artışı değerlendirilir. Sıvı kaybına bağlı olarak kan değerleri yüksek çıkabilir, yalancı bir yükselmedir. Böbrek fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediği üre, keratinin değerleriyle anlaşılabilir. Kan mineralleri genel olarak değerlendirilir. Kronik ishallerde altta yatan hastalığın tanısı için radyolojik değerlendirmeler gerekir. Endoskopik incelemeler yapılır.
Akut, yani ani gelişen ishallerde: Günlük sıvı tüketimi arttırılmalıdır, 3 litre ve aha fazla su tüketilmelidir. Yağsız çorbalar, şekersiz meyve suları, ballı çay içilmelidir. Peynir, yumurta, haşlanmış patates, pirinç lapası, muz, şeftali, ayran ve yoğurt gibi besleyici ve potasyumdan zengin gıdalar tercih edilmelidir. Kolalı içecekler, kahve, koyu çay, alkollü içecekler, dondurma başta olmak üzere süt ve süt içeren gıdalardan sakınılmalıdır. Bu tür gıdalar ishali arttırabilir. Bir fincan kakao veya bir kibrit kutusu büyüklüğünde bitter çikolata mikrobik ishale karşı yararlı olup bağırsaklarda ishale neden olan mekanizmayı engeller.
Sigara içiliyorsa bırakılmalıdır. Dışkının rengi, vücut ağırlığı, sayısı ve biçimi kontrol edilmeli, eğer bir değişiklik görülüyorsa doktora iletilmelidir. Rahatlamak için ılık oturma banyoları yapılmalıdır. Özellikle kronik ishal durumlarında stres ile mücadele etmek için meditasyon, nefes egzersizleri, ayrıca düzenli egzersiz yapılması yararlıdır.
Multivitamin ve Mineral Kompleksi, Probiyotikler, Glutamin.
Potentilla Officinalis - Beşparmak Otu, Hatmi Kökü, Meşe Kabuğu, Karaağaç Kabuğu, Ahududu Yaprağı, Yaban Mersini Yaprakları, Keçi Boynuzu, Kapari, Nar Kabuğu, Papatya.