Damar Sertliği (Ateroskleroz)
Atardamarlar; iç, orta ve dış tabaka olmak üzere üç tabakadan meydana gelmektedir. Damarın iç tabakası ince hücre örtüsü ile kaplı olup orta tabakaya dayanır. Orta tabaka, düz kas hücrelerinden oluşmaktadır. Düz kas hücrelerinin kasılması ile damarlar genişleyip daralarak kan geçişini sağlar. Damarın iç tabakası, yani damar boşluğuna bakan kısımda çocukluktan itibaren yağ izleri olmaya başlar. Yağ izleri arttıkça fibroblast denen, yaraları tamir eden hücreler gelir. Fibröz plak dediğimiz doku oluşur. Monosit, makrofaj gibi savunma hücreleri, pıhtılaşmayı sağlayan hücreler yapışır. Yağlar plakta birikir, kalsiyum ve fosfor çökmeleri oluşur. Böylece damar içinde lümeni daraltan bir yapı meydana gelir. Damarın esneme özelliği kaybolur. Kan akışında problem oluşur. Damarlar boru gibi sertleşir. Fibröz plaklar damar boyunca eşit olarak bulunmaz, bazı yerde çok, bazı yerde azdır. Büyük plaklar parçalanıp koparsa, emboli riski bulunur Akciğerde emboli olması çok risklidir ve ölüm riski vardır. Beyne emboli atarsa felç riski bulunur. Plak içi kanamalar ve kan birikmesi sonucu damar boşluğu daha çok daralır. Damar sertliği en sık kalbin coroner damarlarında ve beyin damarlarında görülmektedir. Tam tıkanması halinde kalp krizi veya felç gelişebilir. Damar serliğine neden olan risk faktörleri şunlardır: Şeker hastalığı, hipertansiyon, sigara, kan yağları (özellikle LDL kolesterol) yüksekliği, iyi kolesterol (HDL) düşüklüğü, trigiliserid yüksekliği, erkek cinsiyet, şişmanlık, kadınlarda menopoz dönemine girmiş olmak, ailesel yatkınlık, kronik böbrek yetmezliği ile diyaliz hastası olmak, Yaşın ilerlemesi, hareketsiz yaşam.
Yavaş ilerleyen sinsi bir hastalıktır. Kalp yeterli oksijenlenmediğinde göğüs ağrısı olur. Yanıcı, batıcı ve sıkıştırır tarzda olup ağrı sol kola, çeneye mideye yayılabilir. Ağrı genellikle hareket esnasında ortaya çıkar ve dinlenmekle iyileşir. Çarpıntı yapabilir, En son kalp krizi ortaya çıkar. Beyin damarlarında sertlik olursa baş dönmesi, baş ağrısı, şuur kaybı, görme bozuklukları, adalelerde güçsüzlük, konuşmada bozukluk ya da konuşamama inmeler görülür. Böbrek damarlarında sertlik, böbrek işlev kaybına sebep olur. Tansiyon yükselir, idrar çıkışı azalır. Acil tıbbi müdahale şarttır.
Sağlıklı beslenme yapılmalıdır. Doymuş yağ, kolesterol ve sodium tüketimi kısıtlanmalıdır. Lifli gıdaların tüketilmesi ( sebze gibi) ve bol su içilmesine dikkat edilmelidir. Lifli gıdalar bağırsaklarda yağları bağlayarak emilimini engeller, bu şekilde kolesterolün düşürülmesine yarar sağlar. Yüksek oranda işlenmiş şeker ve nişasta içeren diyetler insülin seviyesini arttırarak damar sertleşmesini hızlandırır, tüketilmemelidir.
Haftada en az 5 gün, günde 30 dakika egzersiz yapılmalıdır. Yürüyüş yapmak, bisiklete binmek, hafif aktiviteler yapılabilir. Stres, kalp-damar sağlığını olumsuz etkileyen faktörlerden olup, meditasyon ve gevşeme tekniklerinden yararlanılabilir. Tansiyon sürekli kontrol altında olmalıdır.
Magnezyum, Selenyum, Balık Yağı, C Vitamin, E Vitamin, B6, B12 Vitamini, Folik Asit, Betain, Kuersitin, Likopen, Koenzim Q10, Strülin.
Pinus Pinea - Çam Kabuğu, Sarımsak, Ginkgo Biloba, Yeşil Çay, Zencefil, Zerdeçal, Yaban Mersini, Alıç.